Bạn đang phân vân liệu thang máy trục vít có phải là lựa chọn phù hợp cho ngôi nhà 5 tầng của mình? Dù có ưu điểm về thiết kế nhỏ gọn, không cần hố pit sâu và phòng máy, nhưng loại thang này lại có tốc độ chậm, chi phí bảo trì cao. Vì vậy, khi lắp thang máy cho nhà 5 tầng thì công nghệ trục vít có thể không phải là lựa chọn tối ưu. Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề này.
Thang máy trục vít có ưu nhược điểm như thế nào?
Thang máy trục vít là loại thang máy di chuyển lên xuống bằng cách sử dụng động cơ điện cơ điện để xoay đai ốc chuyển động xung quanh 1 trục vít đặt dọc theo hành trình giếng thang. Cabin thang máy được nâng, hạ cabin bằng cách xoay đai ốc thuận chiều hay ngược chiều trục vít (hình 1). Nguyên lý hoạt động của thang máy trục vít cũng đã được chúng tôi mô tả kỹ lưỡng về dòng thang máy này.
Cơ cấu động cơ, đai ốc được gắn vào mặt sau của khung cabin, do đó, thang máy trục vít có thể không cần thiết kế vách cabin, không cần làm phòng máy và hố pit rất nông, chỉ cần sâu bằng độ dày của đáy cabin.

Hình 1: Mô hình truyền động của thang máy trục vít với trục vít và động cơ, đai ốc gắn phía sau cabin
Ưu điểm của thang máy trục vít:
✅ Không cần hố pit sâu: do tốc độ di chuyển chậm nên loại thang máy này không cần hố pit để giảm chấn như thang máy cáp kéo.
✅ Không cần phòng máy: do động cơ của thang máy công nghệ trục vít gắn trên cabin thang máy, vì thế nó không cần phòng máy.
✅ Kích thước nhỏ gọn: thậm chí không cần đến vách cabin, chỉ cần khung giếng thang. Thích hợp cho nhà có không gian lắp đặt hạn chế.
✅ Thiết kế đẹp: do có ít chi tiết nên dòng thang máy này nhìn khá thanh thoát và có nhiều không gian cho các chi tiết trang trí hơn. (hình 2)
✅ Vận hành êm ái: nhờ di chuyển với tốc độ chậm, bước ren ngắn nên khả năng di chuyển của thang máy trục vít là khá êm.

Hình 2: Thang máy trục vít có thiết kế đẹp và thanh thoát
Nhược điểm của thang máy trục vít:
❌ Tốc độ chậm: Tốc độ trung bình chỉ khoảng 0.15m/s, chậm hơn nhiều so với thang cáp kéo (tốc độ 0.6 – 1 m/s) hay thang máy thủy lực (tốc độ 0.3-0.6m/s). Đây cũng là một nhược điểm lớn của dòng thang máy này.
❌ Tải trọng nhỏ: mức tải trọng hiệu quả dùng cho thang máy chở người thường chỉ từ 300-400kg.
❌ Chi phí đầu tư cao: để lắp thang máy trục vít thì mức ngân sách từ 1.5-3 tỉ đồng, không phải ai cũng sẵn sàng chi trả.
❌ Chi phí bảo trì, sửa chữa cao: hệ thống bánh răng và vít me cũng cần bảo dưỡng thường xuyên, trong khi linh kiện cho dòng thang máy này không dồi dào do có ít nhà sản xuất.
❌ Không phù hợp với tần suất sử dụng cao: nếu căn nhà có nhiều người sử dụng, thang trục vít có thể không đáp ứng tốt được do giới hạn về tải trọng và tốc độ.
Vậy bạn nên sửa dụng thang máy trục vít cho nhà 5 tầng khi nào?
- Bạn ưu tiên đặc biệt về yếu tố thẩm mỹ của thang máy.
- Khi bạn chỉ có một diện tích nhỏ, hoặc cải tạo nhà để lắp thang máy mà các công nghệ thang máy khác không đáp ứng được, chẳng hạn như tiêu chuẩn về hố pit, hay giới hạn chiều cao làm nhà theo pháp luật, không thể làm được phòng máy trên cao.
- Bạn có nguồn tài chính tốt cho việc lắp đặt và vận hành dài hạn.
Trường hợp nào bạn không nên chọn thang máy trục vít cho nhà 5 tầng?
- Khi cần đáp ứng tần suất di chuyển cao. Với một tòa nhà 5 tầng, độ cao hành trình là khá lớn, trên dưới 15m, để di chuyển từ tầng 1 đến tầng 5, với tốc độ 0.15m/s, bạn phải mất đến 60 giây. Đối với các gia đình đông người, hoặc các shophouse để bán hàng thì nhu cầu di chuyển giữa các tầng khá cao, yêu cầu một hệ thống thang máy nhanh, êm ái và tiết kiệm năng lượng. Nếu sử dụng thang trục vít, thời gian chờ thang có thể kéo dài, gây bất tiện cho người sử dụng.
- Bạn không có nguồn tài chính dồi dào để đáp ứng yêu cầu bảo trì, bảo dưỡng dài hạn cho dòng thang máy này thì cũng không nên lựa chọn. Công nghệ thang máy trục vít ít phổ biến, linh kiện không sẵn có để thay thế, dẫn đến chi phí thay thế linh kiện cao, bạn phải chấp nhận mọi mức giá mà nhà cung cấp đưa ra, trong nhiều tình huống, điều này sẽ vượt quá khả năng chi trả của mình. Ví dụ, để thay thế bộ phận trục vít có thể mất đến 800.000.000 đồng (đối với thang máy trục vít nhập khẩu Châu Âu).
Có giải pháp thang máy nào hợp lý hơn cho nhà 5 tầng?
Nếu nhà 5 tầng cần lắp thang máy, bạn nên cân nhắc sử dụng thang máy cáp kéo hoặc thang máy thủy lực thay vì thang trục vít để có trải nghiệm vận hành nhanh, êm ái và tiết kiệm chi phí hơn.
Khi cần sử dụng với tần suất cao, bạn nên lựa chọn thang máy cáp kéo. Thang máy cáp kéo không chỉ có tốc độ nhanh hơn (0.6 – 1m/s) mà còn tiết kiệm điện hơn và ít phải bảo trì, giúp nâng cao trải nghiệm sử dụng. Đặc biệt là nếu bạn có dự định xây thêm tầng trong tương lai thì thang máy cáp kéo là lựa chọn tối ưu nhất vì khi thêm tầng, thang máy chỉ cần thay thế các sợi cáp với mức chi phí thấp, còn thang máy trục vít thì phải thay thế thanh vít me thì chi phí sẽ rất nhiều.
Nếu ưu tiên về tính thẩm mỹ hay thiết kế thang máy cho nhà có không gian hẹp thì thang máy công nghệ thủy lực cũng là một lựa chọn tốt. Lý do là bởi thang máy công nghệ thủy lực có tốc độ khá tốt (từ 0.3-0.6m/s) trong khi đó nó lại có ưu điểm về thiết kế không phòng máy, hố pit thấp để thi công ở những không gian hẹp, cần tính thẩm mỹ cao.
Do đó, nếu bạn đang tìm kiếm một giải pháp hiệu quả và bền bỉ cho nhà 5 tầng, thang máy công nghệ cáp kéo hay thủy lực sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc hơn so với thang máy trục vít. Với thiết kế tối ưu, tốc độ nhanh và chi phí vận hành hợp lý, các loại thang này không chỉ giúp nâng cao tiện ích mà còn gia tăng giá trị lâu dài cho công trình.
Mặc dù thang máy trục vít có nhiều ưu điểm nhưng với nhà 5 tầng, vẫn có nhiều hạn chế mà dòng thang máy này không giải quyết được. Tuy vậy, có nhiều giải pháp thang máy cho nhà 5 tầng hiệu quả hơn như thang máy cáp kéo, thang máy thủy lực mà bạn có thể cân nhắc lựa chọn.
Về Orona Việt Nam:
Orona Việt Nam là đại diện chính thức của hãng thang máy Orona (Tây Ban Nha) tại Việt Nam. Thông qua website Oronavietnam.vn, chúng tôi không chỉ giới thiệu về tính năng, báo giá của các sản phẩm thang máy của hãng mà còn cung cấp cho mọi người thông tin đầy đủ và chuyên sâu về kiến thức thang máy cũng như ứng dụng của thang máy trong đời sống xã hội, trong đó có nội dung đánh giá sự phù hợp của thang máy trục vít với nhà ở 5 tầng ở trên.
> Xem thêm một số thiết kế nhà 5 tầng có thang máy của chúng tôi.